Şahıs firması nedir?
Şahıs firması, tek bir gerçek kişiye ait ticari işletmedir. Hukuken bir “şirket” olmadığı için doğru ifade “şahıs şirketi” değil, şahıs firması ya da şahıs işletmesidir. Ayrı bir tüzel kişilik yoktur; işletmenin hakları ve borçları doğrudan işletme sahibine aittir.
Video: Şahıs firması
Video YouTube üzerinden oynatılır. YouTube'da izleyin · Kanala abone olun
Artıları ve eksileri
| Şahıs firması | |
|---|---|
| Kuruluş | Hızlı ve düşük maliyetli, sermaye şartı yok |
| Vergi | Artan oranlı gelir vergisi (%15–%40). Düşük kazançta avantajlı, yüksek kazançta dezavantajlı olabilir. |
| Sorumluluk | Sınırsız: işletme borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olunur |
| Defter | Hadlere göre işletme hesabı esası veya bilanço esası |
| Sosyal güvenlik | İşletme sahibi Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı olur |
| Ortaklık | Tek kişilik yapı. Ortak eklemek için adi ortaklık veya şirketleşme gerekir. |
Esnaf mı, tacir mi?
Faaliyetin niteliği ve ölçeğine göre işletme ya esnaf ve sanatkârlar siciline, ya da ticaret siciline kaydedilir. Bu ayrım oda kaydını, defter tutma usulünü ve bazı vergisel sonuçları etkiler. Serbest meslek erbabı (örneğin mimar, yazılım danışmanı, tasarımcı) için ise ticari işletme yerine serbest meslek kaydı açılır ve serbest meslek makbuzu düzenlenir.
Genç girişimci kazanç istisnası
Gelir Vergisi Kanunu'nun 20. maddesine göre, ilk kez faaliyete başlayan ve belirli şartları taşıyan 18-29 yaş arası mükellefler, üç vergilendirme dönemi boyunca yıllık belirli bir tutara kadar kazançları için gelir vergisi istisnasından yararlanabilir. Şartları sağlayanlar ayrıca bir yıl süreyle Bağ-Kur prim desteğinden faydalanabilir. İstisna tutarı her yıl güncellenir; başvuru sırasında şartların tek tek kontrol edilmesi gerekir.
Kuruluş adımları
- Faaliyet konusunun ve usulün belirlenmesiTicari kazanç mı, serbest meslek kazancı mı, esnaf mı tacir mi netleştirilir.
- Vergi dairesine işe başlamaİşe başlama bildirimi Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılır; işyeri yoklaması gerçekleştirilir.
- Oda ve sicil kaydıTicaret odası veya esnaf odası kaydı yapılır.
- Bağ-Kur ve dijital kayıtlarBağ-Kur tescili, e-tebligat, e-arşiv/e-fatura ve banka hesabı düzenlenir.
Kazanç arttıkça limited şirkete geçiş gündeme gelir. Doğru geçiş zamanını yıllık kazanç tahmini üzerinden hesaplamak gerekir.
Sık sorulan sorular
Şahıs firması açmak için sermaye gerekir mi?
Hayır. Şahıs firması için kanuni bir asgari sermaye şartı yoktur.
Şahıs firmasında ne kadar vergi ödenir?
Yıllık kazanç, gelir vergisi tarifesine göre %15'ten başlayıp %40'a kadar çıkan dilimlerle vergilendirilir. Ayrıca yıl içinde geçici vergi ve KDV beyannameleri verilir.
Çalışırken şahıs firması açabilir miyim?
Evet, mümkündür. Ancak aynı anda hem SGK'lı hem Bağ-Kur'lu olunması durumunda sigortalılık ve prim konusu ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrıca işvereninizle yaptığınız sözleşmedeki rekabet yasağı gibi hükümleri kontrol edin.
Şahıs firmasından ne zaman limited şirkete geçmeliyim?
Kazancınız gelir vergisinin üst dilimlerine ulaştığında, kurumsal müşteriler şirket yapısı talep ettiğinde veya ortak almak istediğinizde geçiş gündeme gelir. Karar, yıllık kâr tahmini ve kâr dağıtım planıyla birlikte verilmelidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayım tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Vergi ve SGK mevzuatı sık değişir; karar vermeden önce somut durumunuzun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
